Latest News

Wales Civil Society Forum on Brexit Newsletter 10th October 2019

Share this article

 

Cylchlythyr / Newsletter


 

Diweddariadau allweddol

 

Parodrwydd at Brexit:

  • Digwyddiad: DIgwyddiad Parodrwydd Brexit Llywodraeth y DG – Caerdydd (Hydref 14) / Wrecsam (Hydref 15) Gwybodaeth a Chofrestru yma.
     

Brexit, Iechyd a Lles

  • Digwyddiad: Symposiwm Masnach, Iechyd a Lles – Tachwedd 7 o 10:30 hyd 15:00. Cofrestrwch Yma.
     
  • Cyhoeddiad Iechyd Cyhoeddus Cymru – Cefmogi Teuluoedd yn ystod cyfnodau o ansicrwydd (SaesnegCymraeg).  
     

Grymuso Cymunedau yng Nghyd-Destun Brexit

Safbwyntiau Rhyngwladol a Chymru Wedi Brexit

  • Digwyddiad: Cymdeithas Ddysgedig Cymru – Strategaethau Pŵer Meddal – Sut ddylai Cymru gyfleu ei hun ar lwyfan y byd? Gwybodaeth a Chofrestru Yma.
     
  • Digwyddiad: Rydym yn y broses o roi rhaglen ymgysylltu at ei gilydd er mwyn croesawu dirprwyaeth swyddogol o’r Pwyllgor Economaidd a Chymdeithasol Ewropeaidd i Gaerdydd o Dachwedd 12 hyd Tachwedd 13, 2019. I fynegi diddordeb neu i gael mwy o wybodaeth – byddwch cystal â danfon ebost atom ar Whitmorecd@cardiff.ac.uk.
 

Y senedd wedi gohirio eto?
 

Mae’r senedd nawr wedi ei ohirio tan Hydref 14.

Mae hyn wedi achosi llai o ddicter na’r tro diwethaf oherwydd y bydd am gyfnod llai ac felly yn cael llai o effaith ar y gwaith o graffu seneddol a chadw’r Llywodraeth yn atebol, ond nid yw’n  hollol ddigynnen.

Fel yr amlygwyd yn y Blog Uned Gyfansoddiadol  – gellid dehongli mai cyhoeddi maniffesto etholiadol fyddai cynnal Araith y Frenhines yn y cyd-destun presennol cyn etholiad cyffredinol, yn hytrach na chyhoeddi agenda deddfwriaethol ac fe allai hyn roi’r Frenhines mewn sefyllfa letchwith. Mae hefyd yn bosib y byddai’r Llywodraeth yn colli’r bleidlais ar Araith y Frenhines, sydd, fel yr eglurwyd gan y Sefydliad Dros Lywodraethiant, yn ddigynsail yn y cyd-destun cyfreithiol presennol

 

Ble mae’r Cytundeb Gadael wrthi ar hyn o bryd?

 

Penderfynodd  Llys y Sesiynau ar Hydref 7 yn erbyn rhoi gorchymyn i’r Prif Weinidog i ofyn am estyniad, er mwyn cydymffurfio â Deddf Benn.

  • Mae hyn yn bennaf oherwydd bod y Prif Weinidog wedi sicrhau’r Llys y byddai’n cydymffurfio gyda’r ddyletswydd.
     
  • Er bod yr achos yn aflwyddiannus, ceir ymdeimlad bod y weithred o lwyddo i gael yr ymrwymiadau hyn gan Lywodraeth y DG yn y Llys, yn rhywbeth arwyddocaol.

 
Mae Tŷ Mewnol
Llys y Sesiwn wedi cynnal ers hynny y bydd yn ystyried yr apêl tan 21 Hydref (yn strategol ar ôl uwchgynhadledd yr UE a dyddiad cau Deddf Benn). Yna bydd hefyd yn clywed y ddeiseb nobile officium sy’n gofyn i’r llys lofnodi’r llythyr cais am estyniad ei hun os bydd y prif weinidog yn gwrthod.

 

Mae’r Prif Weinidog wedi rhyddhau ei argymhellion ar gyfer Cytundeb Gadael gyda’r UE.
 

Er mwyn cyflawni’r greal sanctaidd o gael masnach diffrithiant, y dyheuir amdani gan fasnachwyr a chyfranogwyr eraill – mae angen cael Cydweddu Rheoleiddiol ac Undeb Tollau. Dyma gynrychioli symudiad gan Lywodraeth y DG o’i safbwynt blaenorol. Fodd bynnag, y deilliant o hyd byddai tynnu’r DG allan o’r Undeb Tollau sydd yn cynnal archwiliadau, felly fe fydd hyn yn parhau i fod yn gynhennus ar y lefel yma.

Yn gryno:

1. Mae’n cadw Gogledd Iwerddon o fewn rheoliad marchnad sengl yr UE (mae hyn yn cynnwys gofynion yn ymwneud â diogelwch bwyd ac iechyd anifeiliaid).

  • Fodd bynnag mae hyn yn golygu cynnal rhai archwiliadau ar nwyddau sydd yn cael eu cludo rhwng Gogledd Iwerddon a gweddill y DG, a chreu un ffin gan hynny. 

2. Mae’n tynnu’r DG cyfan allan o’r Undeb Tollau.

  • Bydd hyn yn creu ail ffin ar gyfer tollau rhwng Gogledd Iwerddon a’r Weriniaeth.
  • Er mwn osgoi cael isadeiledd corfforol ar y ffin, mae’r argymhellion yn cynnig defnyddio timoedd tollau teithiol a Thechnoleg Gwybodaeth, ond mae hyn yn gostus, yn feichus ac yn methu â chydymffurfio â’r addewid o beidio â chynnal archwiliadau. 

3. Mae’n caniatáu pleidlais gan Gynulliad Gogledd Iwerddon,:

  • Ar p’un a yw am wneud y protocol hwn yn weithredol ar ddiwedd y cyfnod pontio (sydd wedi ei osod ar Ragfyr 2020 o hyd).
  • Ac yna eto- bob pedair blynedd.
 

A all y ‘Cytundeb’ yma osgoi Brexit ‘Heb Gytundeb’?
 

Mae’r gerddoriaeth hwyliau o amgylch trafodaethau’r DU / UE yn newid erbyn yr awr – felly mae’n anodd iawn i ddweud. Fodd bynnag, mae’r UE wedi codi pryderon sylweddol ac wedi nodi na all dderbyn y cynnig yn ei ffurf bresennol. Er bod rhannau o’r pecyn yn gynigion difrifol, mae yna sawl her:

  • Mae’r pecyn yn cynrychioli gweledigaeth ar gyfer perthynas llai agos gyda’r UE na’r cytundeb blaenorol. Nid yw’n cynnwys aliniad gyda’r UE ar safonau amgylcheddol, llafur a chydraddoldeb. Caiff hyn ei weld gan rai fel rhywbeth fyddai’n rhagarwyddo agenda dadreoleiddiol yn dilyn Brexit.
     
  • Fel y mae’r Athro McEwan yn dadlau, fe allai hyn fod yn arwydd o ddargyfeiriad pellach rhwng Llywodraeth y DG a’r cenhedloedd datganoledig, gan fod Cymru a’r Alban wedi dadlau dros aros mewn aliniad agos â’r UE.
     
  •  Hyd yn oed pe bai’n dderbyniol, does yna ’fawr o amser yn weddill i allu gweithredu’r cytundeb hwn. Mae’n debygol y byddai angen rhyw fath o estyniad. Pe gellir neidio dros y glwyd yma, fe fyddai yna gyfyngiad amser sylweddol yn eu hwynebu wrth geisio datrys yr holl fanylion erbyn mis Rhagfyr 2020.
     
  •  Mae’r cynllun yn galw am gynnal archwiliadau tollau yn Iwerddon – er na fyddai hyn yn digwydd ar y ffin ei hun, ond dyma isadeiledd a gytunodd yr UE a’r DG yn flaenorol na fyddai’n cael ei osod yno.
     
  •  Mae’r cyfyngiad amser o bedair blynedd (er y gellir ei adnewyddu gyda phleidlais bob pedair blynedd) yn broblemus oherwydd oni bai bod y backstop wedi ei warantu i fod yn weithredol hyd nes bod rhywbeth dichonadwy yn gallu cymryd ei le – fe fydd yn parhau i  fod yn rhwyd diogelwch amherffaith ac yn un a gafodd ei wrthod gan yr UE yn gyson hyd yma.

Er mwyn darllen mwy am yr hyn a gafodd ei gynnig, gweler:

 
 

Key updates


Brexit Readiness:

Brexit, Health and Wellbeing

  • Event: Trade, Health and Well-being Symposium – 7th of November from 10:30 to 15:00. Register here.
     
  • Publication Public Health Wales – Supporting farming communities at times of uncertainty (EnglishWelsh).

Empowering Communities in the Context of Brexit

Wales and International Post Brexit Perspectives

  • Event: The Learned Society of Wales – Soft Power Strategies – How should Wales project itself on the world stage? Information and Registration here.
     
  • Event: We are in the process of putting together an engagement programme to welcome an official delegation from the European Economic and Social Committee (EESC) to Cardiff over 12-13 November 2019. To express interest or for more information – please email us at Whitmorecd@cardiff.ac.uk.
 

Parliament prorogued again?

 

Parliament has now been prorogued until 14 October.

This has sparked less outrage than last time due the shorter duration having less of an effect on parliamentary scrutiny and Government accountability, but it is not entirely uncontentious.

As highlighted in this Constitution Unit blog – holding a Queen’s Speech in the current context before a likely general election, may be seen as an election manifesto rather than announcing a legislative agenda which could place the Queen in an awkward position. It is also possible the Government would lose the vote on the Queen’s Speech, which as explained by the Institute for Government, is unprecedented in the current legal context.

 

Where do we stand with a withdrawal agreement?

 

The Court of Sessions has ruled on 7 October against issuing an order instructing the Prime Minister to request an extension in compliance with the Been Act.

  • This is largely because the PM assured the Court he would indeed comply with the duty.
  • While the case was unsuccessful, there is a sense that having obtained these commitments from the UK Government in Court, is significant.

The Inner House of the Court of Session has since held that it will consider the appeal until 21 October (strategically after the EU summit and the Benn Act deadline). It will then also then hear the the nobile officium petition which asks the court to sign the extension request letter itself if the prime minister refuses.

 

The Prime Minister has released his proposals for a withdrawal agreement with the EU.


To achieve the holy grail of frictionless trade desired by traders and other stakeholders – both regulatory alignment and the customs union are required.  This package represents movement on the UK Government’s position in that it recognises the former. However, it still pulls the UK out of the Customs Union, which requires checks and will therefore be contentious on this level.

In summary:

  1. It keeps Northern Ireland within EU single market regulation (this covers requirements like food safety and animal health).
    • However this requires some checks on goods moving between Northern Ireland and the rest of the UK, thereby creating one border.
       
  1. It removes all of the UK from the Customs Unions.
    • This will create a second border for customs between Northern Ireland and the Republic.
    • To avoid physical infrastructure at the border, the proposals suggest using mobile customs teams and IT, but this is costly, burdensome and does not deliver on the promise of no checks.
       
  1. It provides for a vote by the Northern Ireland Assembly, on whether to:
    • Bring this protocol into effect at the end of the transition period (still set at December 2020).
    • And then again – every four years.
 

Can this deal avoid a ‘no deal’ Brexit?


The mood music around the UK/EU negotiations is changing by the hour – so its very difficult to say. However, the EU has raised significant concerns and noted that it cannot accept the proposal in its current form. While parts of the package are serious proposals, there are several challenges:

  • It represents a vision for less close relationship with the EU than the previous agreement. It doesn’t include alignment with EU on environmental, labour and equality standards. This will be viewed by some as foreshadowing a post Brexit deregulatory agenda.
     
  •  As Professor McEwan argues, it may signal further divergence between UK Government and the devolved nations, as Wales and Scotland have both argued for remaining closely aligned with the EU.
     
  • There is very little time to implement this agreement even if it were acceptable. It is likely some form of extension would be necessary. If this hurdle were overcome, there is now another considerable time constraint in working out the details before December 2020.
     
  • This plan requires customs checks on Ireland – albeit not at the border, but this is still infrastructure that the EU and the UK previously agreed would not be put in place.
     
  • The four-year time limit (albeit with potential renewal by vote) is problematic because unless the backstop is guaranteed to be in place until something viable can replace it – it will always be an imperfect safety net which the EU has consistently rejected so far.

 
For further reading on the proposals, see:


Project partneriaeth rhwng Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru a Chanolfan Llywodraethiant Prifysgol Caerdydd yw Fforwm Cymdeithas Sifil Cymru Ar Brexit. Caiff ei ariannu gan y Gronfa Addysg Gyfreithiol er mwyn cefnogi mudiadau trydedd sector yng Nghymru gyda gwybodaeth ynglŷn â Brexit. Byddwch cystal â do di gyswllt gyda (whitmorecd@cardiff.ac.uk) os oes gyda chi unrhyw gwestiynau – gall y project fynychu unrhyw gyfarfodydd, digwyddiadau, rhoi Cymorth drwy gyfrwng deunyddiau sydd yn ymwneud â Brexit a chydweithio ar ddigwyddiadau sydd yn cael eu cynnal ar y cyd.

The Wales Civil Society Forum on Brexit is a partnership project between WCVA and Cardiff University’s Wales Governance Centre funded by the Legal Education Foundation to the support third sector organisations in Wales with information on Brexit. Please get in touch (whitmorecd@cardiff.ac.uk) if you have any questions – the project can attend meetings, events, support with Brexit related materials and collaborate on joint events.

Copyright © 2019 Wales Civil Society Forum on Brexit All rights reserved.

Os hoffech chi ddad-danysgrifio, e-bostiwch lfarkas@wcva.cymru.

If you would like to unsubscribe, please email lfarkas@wcva.cymru.

Nid yw’r ffaith bod gwybodaeth gan drydydd parti wedi ei chynnwys yn golygu bod y wybodaeth yn cael ei chymeradwyo gan WCVA. Nid yw’r Fforwm yn cymryd cyfrifoldeb am ansawdd digwyddiadau, cynhyrchion neu wasanaethau trydydd parti. Nid yw’r Fforwm yn cymryd unrhyw atebolrwydd am unrhyw wall neu hepgoriadau.

Inclusion of third party information does not constitute an endorsement by the Forum. The Forum takes no responsibility for the quality of third party events, products or services featured. The Forum takes no liability for any error or omission.

Tŷ Baltig | Sgwâr Mount Stuart | Caerdydd | CF10 5FH

Baltic House | Mount Stuart Square | Cardiff | CF10 5FH

c3sc placeholder
Archive Of Brexit News
c3sc placeholder
Promoting Independence Awards 2019

Please note that C3SC cannot take responsibility for the information other organisations produce, for example, in their resources, and on their websites. The views of other organisations are not necessarily the views of C3SC.

You might also like:

Stay Connected

Instagram
YouTube
Fill out this field
Please enter a valid email address.
Fill out this field
Menu
Skip to content